Sunday, May 15, 2011
ભારત સતત ટોચનાં સ્થાને, જાપાન સૌથી પાછળ
ભારત સતત ટોચનાં સ્થાને, જાપાન સૌથી પાછળ
યુરોપ અને અમેરિકા પણ વેતનવધારામાં આપણાથી પાછળ, આપણે સેન્સેકસ જેવો જોબ ઇન્ડેકસ બનાવ્યો
છેલ્લાં બે વર્ષમાં ભારત વેતન વધારામાં સૌથી આગળ છે. ચાલુ વર્ષે અહીં વેતન વૃદ્ધિ દર ૧૨.૭ ટકા હતો, જે ગયા વર્ષે ૧૧.૭ ટકા હતો. જયારે ૨૦૦૯માં વૈશ્વિક મંદીના કારણે વેતન વૃદ્ધિ દર માત્ર ૬.૬ ટકા હતો. મંદીના દોર પછી કંપનીઓએ વેતનમાં લગભગ બેગણો વધારો કર્યોછે. મંદીના દોરમાં અમેરિકા અને યુરોપના દેશોમાં લોકોને નોકરીઓ ગુમાવાનો વારો આવ્યો હતો. તેના કરતાં ભારતમાં સ્થિતિ સારી હતી. ભારત ઉપરાંત ચીન, જાપાન, સિંગાપોર વગેરે દેશોમાં બેથી નવ ટકા સુધી વેતન વધારો થયો છે. જાપાનમાં સૌથી ઓછો બે ટકા વેતન વધારો થયો છે.
સુપરવાઇઝરોને સૌથી વધુ વધારો
કંપનીઓના અલગ-અલગ હોદ્દા પર વેતન વધારાના વાત કરીએ તો એન્ટ્રી લેવલ અને જનરલ સ્ટાફને વધારે ફાયદો થયો છે. આ હોદ્દા પરના કર્મચારીઓનાં વેતનમાં ૧૨.૪ ટકાનો વધારો થયો છે. જુનિયર મેનેજર અને સુપરવાઇઝરોને ૧૩.૩ ટકાનો વેતન વધારો મળ્યો છે. મિડલ મેનેજમેન્ટમાં વેતન વધારો ૧૨.૦ ટકા જયારે ટોચના હોદ્દેદારોને ૧૨.૧ ટકાનો વધારો મળ્યો છે.
જોબ ઇન્ડેકસ
નોકરી.કોમે ૨૦૦૮માં સેન્સેકસની જેમ જ એક જોબ ઇન્ડેકસ બનાવ્યો છે. તેનાથી દેશમાં ઉપલબ્ધ નોકરીઓ વિશે માહિતી મળે છે. ૨૦૦૮માં તેના બેઝ પોઇન્ટ ૧૦૦૦ રાખવામાં આવ્યા હતા. ૨૦૦૯માં મંદી દરમિયાન તે પોતાના સૌથી નિમ્ન સ્તર ૭૦૦ સુધી પહોંચી ગયો હતો. બે મહિના પહેલાં જોબ ઇન્ડેકસ પોતાના સૌથી ઊચા ૧૦૮૫ના સ્તરે હતો. એપ્રિલમાં તે ૧૦૬૨ના સ્તરે હતો. નોકરી.કોમના સીઇઓ હિતેશ ઓબેરોય કહે છે કે, એપ્રિલ મહિનામાં અપ્રેઝલ હોવાને કારણે નોકરી બદલનારાઓની સંખ્યા ઓછી હોય છે. તેથી જોબ ઇન્ડેકસ પણ ઘટી જાય છે. ઓકટોબર-નવેમ્બરમાં દિવાળીના સમયે પણ આવી જ સ્થિતિ હોય છે. આગામી થોડાક મહિનાઓમાં ઇન્ડેકસ ઝડપથી ઊચે જવાની સંભાવના છે.
વેતન કેવી રીતે વધે?
દર વર્ષે ઇન્ક્રીમેન્ટના સમયે દરેક કર્મચારી એવું જ વિચારે છે કે, તેનું વેતન કેવી રીતે વધે. માફોઇના ઇ બાલાજી બતાવે છે કે, તેના માટે તમારું લક્ષ્ય, કેઆરએ અને કેપીઆઇ વગેરે જેવા કેટલાક માપદંડ છે. આ માપદંડથી સીધે સીધા કોઇપણ એમ્પ્લોઇનું પરફોર્મન્સ નક્કી કરી શકાય છે. જેમ કે, તમે તમારા માટે નક્કી કરવામાં આવેલા લક્ષ્યને પૂરું કર્યું કે નહીં. કેઆરએ (કી રિઝલ્ટ એરિયા) એટલે મુખ્ય જવાબદારીઓ અને પરિણામ. દરેક કંપનીમાં દરેક કર્મચારી માટે કેટલીક જવાબદારીઓ નક્કી કરી દેવામાં આવે છે અને તેના મુજબ રિઝલ્ટ લાવવાનું હોય છે.
કેપીઆઇ એટલે કે પરફોર્મન્સ ઇન્ડિકેટર : કોઇ પણ કંપની સફળતા કે નફા માટે કરવામાં આવેલી એકિટવિટી માટે કેપીઆઇનો ઉપયોગ કરે છે. તે વિભાગથી વિભાગ માટે બદલાય છે. જેમ કે ફાઇનાન્સ વિભાગ માટે કી પફોર્મન્સ ઇન્ડિકેટર અલગ હશે અને સેલ્સ માટે તે કંઇક જુદું જ હશે.
ક્રિએટીવિટી અને ઇનોવેશન મહત્ત્વનું છે
કી પરફોર્મન્સ ઇન્ડિકેટરમાં તમે આ ઇન્ડિકેટર્સને જયારે પણ એચીવ કરી લો છો, તો તમને આપમેળે સારા એમ્પ્લોઇ જાહેર કરી દેવામાં આવે છે. જેમ કે ૧૦/૧૦ કસ્ટમર સેટિસફેકશન અથવા એરર ફ્રી અથવા ઝીરો એરર વર્ક. આવી સ્થિતિમાં જે એમ્પ્લોઇના કામથી કસ્ટમર ખુશ છે કે તેમના કામમાં કોઇ ભૂલ નથી અથવા સફળ રીતે તેમણે પોતાનો પ્રોજેકટ પૂરો કર્યોછે, એવા એમ્પ્લોઇને હંમેશ સારા ઇન્ક્રિમેન્ટ મળે છે.તદ્ઉપરાંત ક્રિએટીવિટી, ઇનોવેશન, રિસ્ક ફેકટર અને ટીમવર્ક જેવા ફેકટર્સ પણ છે જે વેતન વધારો નક્કી કરે છે. જેમ કે કયા કર્મચારી હંમેશ નવા આઇડિયા લઇને આવે છે અથવા આઉટ ઓફ ધ બોકસ (બિનપરંપરાગત) આઇડિયાઝ લાવે છે અને તેના પર કામ કરે છે. રિસ્ક ફેકટર, એવા કર્મચારી જેઓ હંમેશ જોખમ લેવા માટે તૈયાર હોય છે. નવા નવા પ્રોજેકટ બનાવે છે અને સંભાળે છે, તેઓ પણ ઇન્ક્રિમેન્ટની યાદીમાં ટોચ પર હોય છે. તમે એક ટીમમાં કેવી રીતે કામ કરી રાા છો, અન્ય લોકોની તમારી સામે કોઇ ફરિયાદ તો નથી અથવા તમે પોતાને એક ગ્રુપમાં સહજ અનુભવતા નથી. આ બધી ચીજો પણ કયાંક વેતન વધારા માટે અપ્રેઝલ વખતે મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
યુરોપ અને અમેરિકા પણ વેતનવધારામાં આપણાથી પાછળ, આપણે સેન્સેકસ જેવો જોબ ઇન્ડેકસ બનાવ્યો
છેલ્લાં બે વર્ષમાં ભારત વેતન વધારામાં સૌથી આગળ છે. ચાલુ વર્ષે અહીં વેતન વૃદ્ધિ દર ૧૨.૭ ટકા હતો, જે ગયા વર્ષે ૧૧.૭ ટકા હતો. જયારે ૨૦૦૯માં વૈશ્વિક મંદીના કારણે વેતન વૃદ્ધિ દર માત્ર ૬.૬ ટકા હતો. મંદીના દોર પછી કંપનીઓએ વેતનમાં લગભગ બેગણો વધારો કર્યોછે. મંદીના દોરમાં અમેરિકા અને યુરોપના દેશોમાં લોકોને નોકરીઓ ગુમાવાનો વારો આવ્યો હતો. તેના કરતાં ભારતમાં સ્થિતિ સારી હતી. ભારત ઉપરાંત ચીન, જાપાન, સિંગાપોર વગેરે દેશોમાં બેથી નવ ટકા સુધી વેતન વધારો થયો છે. જાપાનમાં સૌથી ઓછો બે ટકા વેતન વધારો થયો છે.
સુપરવાઇઝરોને સૌથી વધુ વધારો
કંપનીઓના અલગ-અલગ હોદ્દા પર વેતન વધારાના વાત કરીએ તો એન્ટ્રી લેવલ અને જનરલ સ્ટાફને વધારે ફાયદો થયો છે. આ હોદ્દા પરના કર્મચારીઓનાં વેતનમાં ૧૨.૪ ટકાનો વધારો થયો છે. જુનિયર મેનેજર અને સુપરવાઇઝરોને ૧૩.૩ ટકાનો વેતન વધારો મળ્યો છે. મિડલ મેનેજમેન્ટમાં વેતન વધારો ૧૨.૦ ટકા જયારે ટોચના હોદ્દેદારોને ૧૨.૧ ટકાનો વધારો મળ્યો છે.
જોબ ઇન્ડેકસ
નોકરી.કોમે ૨૦૦૮માં સેન્સેકસની જેમ જ એક જોબ ઇન્ડેકસ બનાવ્યો છે. તેનાથી દેશમાં ઉપલબ્ધ નોકરીઓ વિશે માહિતી મળે છે. ૨૦૦૮માં તેના બેઝ પોઇન્ટ ૧૦૦૦ રાખવામાં આવ્યા હતા. ૨૦૦૯માં મંદી દરમિયાન તે પોતાના સૌથી નિમ્ન સ્તર ૭૦૦ સુધી પહોંચી ગયો હતો. બે મહિના પહેલાં જોબ ઇન્ડેકસ પોતાના સૌથી ઊચા ૧૦૮૫ના સ્તરે હતો. એપ્રિલમાં તે ૧૦૬૨ના સ્તરે હતો. નોકરી.કોમના સીઇઓ હિતેશ ઓબેરોય કહે છે કે, એપ્રિલ મહિનામાં અપ્રેઝલ હોવાને કારણે નોકરી બદલનારાઓની સંખ્યા ઓછી હોય છે. તેથી જોબ ઇન્ડેકસ પણ ઘટી જાય છે. ઓકટોબર-નવેમ્બરમાં દિવાળીના સમયે પણ આવી જ સ્થિતિ હોય છે. આગામી થોડાક મહિનાઓમાં ઇન્ડેકસ ઝડપથી ઊચે જવાની સંભાવના છે.
વેતન કેવી રીતે વધે?
દર વર્ષે ઇન્ક્રીમેન્ટના સમયે દરેક કર્મચારી એવું જ વિચારે છે કે, તેનું વેતન કેવી રીતે વધે. માફોઇના ઇ બાલાજી બતાવે છે કે, તેના માટે તમારું લક્ષ્ય, કેઆરએ અને કેપીઆઇ વગેરે જેવા કેટલાક માપદંડ છે. આ માપદંડથી સીધે સીધા કોઇપણ એમ્પ્લોઇનું પરફોર્મન્સ નક્કી કરી શકાય છે. જેમ કે, તમે તમારા માટે નક્કી કરવામાં આવેલા લક્ષ્યને પૂરું કર્યું કે નહીં. કેઆરએ (કી રિઝલ્ટ એરિયા) એટલે મુખ્ય જવાબદારીઓ અને પરિણામ. દરેક કંપનીમાં દરેક કર્મચારી માટે કેટલીક જવાબદારીઓ નક્કી કરી દેવામાં આવે છે અને તેના મુજબ રિઝલ્ટ લાવવાનું હોય છે.
કેપીઆઇ એટલે કે પરફોર્મન્સ ઇન્ડિકેટર : કોઇ પણ કંપની સફળતા કે નફા માટે કરવામાં આવેલી એકિટવિટી માટે કેપીઆઇનો ઉપયોગ કરે છે. તે વિભાગથી વિભાગ માટે બદલાય છે. જેમ કે ફાઇનાન્સ વિભાગ માટે કી પફોર્મન્સ ઇન્ડિકેટર અલગ હશે અને સેલ્સ માટે તે કંઇક જુદું જ હશે.
ક્રિએટીવિટી અને ઇનોવેશન મહત્ત્વનું છે
કી પરફોર્મન્સ ઇન્ડિકેટરમાં તમે આ ઇન્ડિકેટર્સને જયારે પણ એચીવ કરી લો છો, તો તમને આપમેળે સારા એમ્પ્લોઇ જાહેર કરી દેવામાં આવે છે. જેમ કે ૧૦/૧૦ કસ્ટમર સેટિસફેકશન અથવા એરર ફ્રી અથવા ઝીરો એરર વર્ક. આવી સ્થિતિમાં જે એમ્પ્લોઇના કામથી કસ્ટમર ખુશ છે કે તેમના કામમાં કોઇ ભૂલ નથી અથવા સફળ રીતે તેમણે પોતાનો પ્રોજેકટ પૂરો કર્યોછે, એવા એમ્પ્લોઇને હંમેશ સારા ઇન્ક્રિમેન્ટ મળે છે.તદ્ઉપરાંત ક્રિએટીવિટી, ઇનોવેશન, રિસ્ક ફેકટર અને ટીમવર્ક જેવા ફેકટર્સ પણ છે જે વેતન વધારો નક્કી કરે છે. જેમ કે કયા કર્મચારી હંમેશ નવા આઇડિયા લઇને આવે છે અથવા આઉટ ઓફ ધ બોકસ (બિનપરંપરાગત) આઇડિયાઝ લાવે છે અને તેના પર કામ કરે છે. રિસ્ક ફેકટર, એવા કર્મચારી જેઓ હંમેશ જોખમ લેવા માટે તૈયાર હોય છે. નવા નવા પ્રોજેકટ બનાવે છે અને સંભાળે છે, તેઓ પણ ઇન્ક્રિમેન્ટની યાદીમાં ટોચ પર હોય છે. તમે એક ટીમમાં કેવી રીતે કામ કરી રાા છો, અન્ય લોકોની તમારી સામે કોઇ ફરિયાદ તો નથી અથવા તમે પોતાને એક ગ્રુપમાં સહજ અનુભવતા નથી. આ બધી ચીજો પણ કયાંક વેતન વધારા માટે અપ્રેઝલ વખતે મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
જોબ માર્કેટ
વેતન દ્વારા દેશ અને દુનિયામાં નોકરીઓની સ્થિતિ પર
નીલિમા સુખીજા અરોરા, કતિ ત્રિવેદી.દિલ્હી, મુંબઇ, જયપુર, ભોપાલ
વર્ષ ૨૦૧૧માં ભારતના કર્મચારીઓનાં વેતનમાં સૌથી વધારે વધારો થયો છે. જે કંપનીઓએ વધુ વેતન વધારો કર્યોછે. તે જોબ માર્કેટમાં સૌથી વધુ આક્રમક ગણાય છે. કેમ કે, આ કંપનીઓ માત્ર કર્મચારીઓને જાળવી રાખવા માટે તમામ પગલાં ભરી રહી છે. એટલું જ નહિ પણ ઊચું વેતન આપીને સારી પ્રતિભાઓને આકર્ષવા માટે પણ પ્રયાસ કરે છે.
ખાનગી કંપનીના વેતન પર નજર રાખી રહેલી એચઆર કન્સલ્ટન્ટ કંપનીઓના જણાવ્યા અનુસાર ભારતમાં વેતન તો વઘ્યાં જ છે. સાથોસાથ, કર્મચારીઓને પ્રમોશન પણ અપાયાં છે. વૈશ્વિક આર્થિક મંદી પછી સમગ્ર દુનિયામાં ભારત જ સૌથી તેજીથી વિકાસના માર્ગ છે. અમેરિકા અને યુરોપીય દેશો ભારતથી પાછળ છે. એશિયા પેસિફિકમાં પણ ચીન, કોરિયા અને જાપાન જેવા દેશોને વેતન વધારાના મામલે પાછળ રાખ્યાં છે. ભારત વેતન વધારાના મામલે અંદાજે ૧૨.૯ ટકાના વધારા સાથે ટોચના સ્થાનપર છે. ભારતમાં વેતન વૃદ્ધિ આગામી કેટલાંક વર્ષોસુધી ૧૦ ટકાના દરે જારી રહેશે. જયારે બાકીના દેશમાં આ ટકાવારી ૧૦ ટકાથી ઓછી છે. આ દેશમાં વધી રહેલી વપરાશ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રકચરમાં વધારે મૂડીરોકાણ, સેવા ક્ષેત્રમાં સતત ગતિના કારણે છે. ફુગાવો પણ સારા ઇન્ક્રીમેન્ટનું મોટું કારણ છે. તેમાંય સૌથી વધુ વેતન વદ્ધિનો લાભ બીજી હરોળના કર્મચારીઓને મળ્યો છે.
પેટ્રોલનો ભાવ ૧૯૮૯માં માત્ર ઼ ૮.૫૦ હતો
પેટ્રોલનો ભાવ ૧૯૮૯માં માત્ર ઼ ૮.૫૦ હતો
પેટ્રોલના ભાવમાં શનિવારે મધરાતથી લિટરદીઠ રૂ. ૫નો તોતિંગ અને અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો ભાવવધારો ઝીંકી દેવાયો છે. છેલ્લાં આઠ મહિનામાં પેટ્રોલના ભાવમાં આ નવમી વખત ભાવવધારો કરાયો છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ તાજેતરમાં ૧૨૫ ડોલર થઈ ગયા હોવાનું કારણ અપાય છે, પરંતુ ૨૦૦૮-૦૯માં તો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ ૧૪૬ ડોલર સુધી પહોંચી ગયા હતા ત્યારે પણ આટલો તોતિંગ ભાવવધારો કરાયો ન હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડના ભાવમાં વધારાના બહાને સરકાર તેની અણઘડ નીતિ પર ઢાંકપિંછોડો કરી રહી છે તે સ્પષ્ટ છે.પેટ્રોલના ભાવ ૧૯૮૮-૮૯માં એક આંકડામાં હતા. મતલબ કે લિટરદીઠ રૂ. ૧૦ના ભાવે પેટ્રોલ મળતું હતું. તે સમયે ડીઝલ લિટરદીઠ રૂ. ૩.૫૦ના ભાવે, રાંધણ ગેસ સિલિન્ડર દીઠ રૂ. ૫૭.૬૦ના ભાવે મળતો હતો. કેરોસીન તો સવા બે રૂપિયે લિટર મળતું હતું. ત્યારપછી પાંચ વર્ષમાં એટલે કે ૧૯૯૪માં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ બમણા થઈ ગયા. પેટ્રોલના ભાવ રૂ. ૧૬.૭૮ અને ડીઝલના ભાવ રૂ. ૬.૯૮ થઈ ગયા. ત્યારપછી ૨૦૦૦ની સાલમાં રાંધણ ગેસના ભાવમાં જોરદાર જમ્પ આવ્યો અને સિલિન્ડર દીઠ ભાવરૂ. ૧૪૬થી ઊછળીને સીધા જ રૂ. ૧૯૬.૫૫ કરી દેવાયા. ત્યારપછી પાંચ જ મહિનામાં ફરી તોતિંગ ભાવવધારો કરાયો અને સિલિન્ડર દીઠ રાંધણ ગેસનો ભાવ થયો રૂ. ૨૩૨.૨૫.
પછીના પાંચ વર્ષમાં તબક્કાવાર રીતે પેટ્રોલ, ડીઝલના ભાવ વધારાયા. ૨૦૦૫માં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ બે વાર વધારાયા અને તે અનુક્રમે રૂ. ૪૩.૪૯ અને રૂ. ૩૦.૪૫ થયા. ૨૦૦૫થી ૨૦૧૦ના ગાળામાં રાંધણ ગેસના ભાવ ફરી ઊછળી ગયા અને સિલિન્ડર દીઠ રૂ. ૩૪૬ પર પહોંચી ગયા. જાન્યુઆરી-૨૦૦૯માં ભાવવધારો પાછો ખેંચાયો અને રૂ. ૨૮૦ ભાવ થયો. ફરી એપ્રિલ-૨૦૧૦માં ભાવવધારો ઝીંકાયો અને રૂ. ૩૪૫.૩૫ ભાવ થયો. ૨૦૦૫થી ૨૦૧૦માં પેટ્રોલના ભાવ રૂ. ૧૫ વઘ્યા અને ડીઝલના ભાવ રૂ. ૯ વઘ્યા. જૂન-૨૦૧૦માં યુપીએ સરકારે પેટ્રોલના ભાવ સંપૂર્ણ અંકુશમુકત કરી દીધા જેને પગલે ત્યારપછીથી અત્યાર સુધીમાં નવ વાર પેટ્રોલના ભાવમાં વધારો ઝીંકાયો છે.
Subscribe to:
Posts (Atom)